۱۴۰۳-۰۴-۰۲ ۱۲:۵۲ ق.ظ

سخنگوی وزارت دفاع: رسما اعلام می‌کنیم موشک اسرائیل‌زن در اختیار داریم

سردار سرتیپ رضا طلایی نیک در یادواره شهدای شهرستان کبودرآهنگ با بیان اینکه ایران قدرت دفاعی اول منطقه است. امروز همه اذعان دارند که هیچ معادله‌ای در منطقه خاورمیانه بدون نقش‌آفرینی ایران قابل تنظیم نیست، اظهار داشت: ایران اعلام کرد که اجازه تغییر مرز‌ها در منطقه را نمی‌دهیم؛ جرات نکردند و جرات نخواهند کرد که این کار را انجام دهند.

وی با بیان اینکه در حوزه صنعت دفاعی کشور، اخیرا دستاورد‌های جدیدی در بخش تسلیحات نظامی رونمایی شد، افزود: دفاع مقدس به ما اقتدار، خوداتکایی، قدرت معنوی و در عین حال امید به شکست دشمنان را آموخت.

طلایی نیک به دوران پرافتخار دفاع مقدس اشاره کرد و ادامه داد: ملت ایران در راه دفاع از دستاورد‌ها و آرمان‌های شهدا، مصصم و با اراده است و برگزاری یادواره‌های شهدا نیز، فرصتی برای تکریم و ادای احترام به مقام شامخ شهداست. شهدای ایران اسلامی، اسماعیل‌گونه از دامن مادران و پدرانی همچون هاجر و ابراهیم برخاستند و به قربانگاه کربلای ایران رفتند و در رکاب امام راحل جنگیدند و افتخار آفریدند.

وی تصریح کرد: یاد و نام شهدا برای ملت ایران فراموش‌ناشدنی است و امنیت کنونی کشور، به برکت خون پاک و مطهر شهداست و ما این رسالت بزرگ و سنگین را بر دوش داریم که راه آنان را که راه عزت و سرافرازی نظام جمهوری اسلامی است، ادامه دهیم. در دوران جنگ تحمیلی، وجبی از خاک کشور در اختیار دشمنان قرار نگرفت.

سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به نمونه‌هایی از دستاورد‌های متخصصان صنعت دفاعی کشورمان افزود: در سامانه موشک باور ۳۷۳ انواع تجهیزات “رهگیری، راداری، شناسایی و درگیری” به کار رفته است؛ امروز موشک‌هایی در اختیار داریم که اسم آن‌ها را موشک‌های اسرائیل‌زن گذاشته‌ایم و نقطه هدف آنان در وهله اول سرزمین‌های اشغالی است.

‌وی با بیان اینکه در موشک حاج قاسم متناسب با تهدید‌ها ساخته شده است، خاطرنشان کرد: این موشک اسرائیل‌زن است.

معاون وزیر دفاع در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه اصلی‌ترین سرمایه ما شهدا هستند در ادامه به مجاهدت شهدای پایگاه شهید نوژه پرداخت و ادامه داد: پایگاه هوایی شهید نوژه در اثربخشی در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به عنوان پایگاهی در غرب کشور نقش تاریخی آفرید که در تاریخ ماندگار است.

طلایی‌نیک اضافه کرد: نخستین شهدای نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از پایگاه شهید نوژه بودند و دیگر فرماندهان ارتش به شهید سرلشگر محمد نوژه در مقابله با ضدانقلاب در منطقه کردستان اقتدا کردند و جنگیدند که نام این پایگاه نیز به نام این شهید بزرگوار نامگذاری شد.

وی با اشاره به اینکه پایگاه شهید نوژه نقش محوری را در برابر توطئه‌های دشمنان قبل از جنگ تحمیلی داشتند، خاطرنشان کرد: وقتی کودتای نقاب طراحی شد همه امکانات و توان امنیتی، نظامی، اقتصادی و منطقه‌ای پای کار آمد تا انقلاب اسلامی را نشانه روند و به خیال خود براندازی کنند.

سخنگوی وزارت دفاع با بیان اینکه کودتای نقاب بعد‌ها به نام کودتای نوژه معروف شد، طرحی برای سرنگونی نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی بود تاکید کرد: در این طرح ارتش، سپاه، یگان‌های نظامی باید مورد هدف قرار می‌گرفت آن هم با توان دشمنی که به مسائل اطلاعاتی، امنیتی و نظامی مسلط بود؛ پنج شاخه طراحی شده بود که باید در یک شبکه هدایت شده عمل می‌کردند و قدرت‌های بزرگ جهانی نیز پشتوانه آن بودند.

وی با بیان اینکه این کودتا با هوشمندی و پیوندی که نظامیان ما بعد از انقلاب با مردم پیدا کرده بودند، خنثی شد اظهار داشت: نیرو‌های انقلابی سپاه پاسداران همدان و نیرو‌های پایگاه هوایی شهید نوژه نقش بی‌بدیلی در عملیات دستگیری و انهدام شبکه اعضای کودتا داشتند.

بیشتر بخوانید  انصارالله: یمن قواعد درگیری جدیدی در دریای سرخ وضع کرده است/ پاسخ دردناکی به آمریکا و انگلیس می دهیم

طلایی‌نیک با بیان اینکه شهید محمد نوژه نیز نقش تاریخی را در خنثی‌سازی این کودتا به کمک مردم شهرستان کبودراهنگ داشتند، افزود: در جریان نخستین عملیات‌هایی که صدام ۴۳ سال پیش در جنگ تحمیلی آغاز کرد و حملات هوایی و زمینی علیه کشور داشت، نخستین عملیات‌های کنترل کننده هم علیه دشمن از سوی ما از پایگاه شهید نوژه انجام شد.

وی با بیان اینکه از روز اول تا روز آخر جنگ تحمیلی، همدان نقش محوری در دفاع از کشور در جنگ تحمیلی داشت، گفت: در عملیات مرصاد که در روز آخر تصمیم گرفته بودند ضربه سختی را به ما بزنند، پایگاه شهید هوایی نوژه با حملات هوایی با هدایت شهید سپهبد شیرازی در مقابل آن‌ها ایستاد.

سخنگوی وزارت دفاع تاکید کرد: راهی که ۸ هزار شهید استان همدان از جمله شهدای شهید نوژه رفتند، عبودیت در برابر خداوند بود، این‌ها سرمایه‌های اصلی ما هستند و باید ما نیز در راه آن‌ها حرکت کنیم.

‌موشک جدید اسرائیل‌زن را بشناسید

این موشک دارای سوخت جامد ترکیبی است و به‌صورت مایل پرتاب می‌شود. مشخصات کلی این موشک به‌شرح زیر است:

طول: ۱۱ متر

جرم: حدود ۷ تُن

وزن: سر جنگی ۵۰۰ کیلوگرم

نوع سر جنگی: جداشونده و هدایت‌پذیر تا انتهای مسیر (قابلیت نقطه‌زنی)

سرعت ورود به جو: ۱۲ ماخ

سرعت اصابت به زمین: ۵ ماخ

برد: ۱۴۰۰ کیلومتر

این مشخصات، موشک قاسم را یک موشک قدرتمند نشان می‌دهد که سر جنگی آن قابلیت انهدام اهداف محافظت‌شده با سطوح مقاوم بتنی را نیز به‌راحتی دارد. به‌گفته مسئولان، بُرد این موشک قابل افزایش تا حدود ۱۷۰۰ الی ۱۸۰۰ کیلومتر است.

این مشخصات، موشک قاسم را یک موشک قدرتمند نشان می‌دهد که سر جنگی آن قابلیت انهدام اهداف محافظت‌شده با سطوح مقاوم بتنی را نیز به‌راحتی دارد. به‌گفته مسئولان، بُرد این موشک قابل افزایش تا حدود ۱۷۰۰ الی ۱۸۰۰ کیلومتر است.

مشخصات ظاهری

موشک قاسم از یک مرحله پیشران سوخت جامد برخوردار است که در داخل بدنه استوانه‌ای همچون سایر موشک‌های بالستیک قرار گرفته است. بالک‌های پایدارساز در انتهای بدنه و سر جنگی جداشونده مجهز به بالک‌های کنترلی با قطری کمتر از قطر بدنه از دیگر شاخصه‌های این موشک است.

طول بدنه ۱۱ متری و قطر بدنه حدود ۸۵ تا ۹۵ سانتی‌متری این موشک جدید آن را در رده موشک‌هایی با نسبت طول به قطر کمتر همچون موشک خرمشهر قرار می‌دهد. این عدد برای موشک قاسم در حدود ۱۱.۶ تا ۱۲.۴ قابل تخمین است.

کاهش نسبت طول به قطر موشک که به آن نسبت لاغری یا Slenderness ratio نیز گفته می‌شود، مزیت‌هایی برای صلبیت بیشتر سازه موشک و کاستن از کمانش‌های موضعی (buckling) به‌همراه دارد و در نتیجه می‌توان برای رسیدن به قابلیت‌های سازه‌ای مشخص، تا حدودی وزن سازه را نیز کاهش داد.

نکته مهم دیگری که با نگاهی به منابع علمی می‌توان دریافت، این است که موشکی با نسبت طول به قطر کمتر، برای پرواز در سرعت‌های بالا مناسب‌تر است. البته قطر بیشتر سبب افزایش نیروی پسا در فاز اوجگیری نیز می‌شود که با پیشران قوی‌تر قابل جبران است؛ پیشرانی که بدنه بزرگتر موشک جدید جای کافی برای قرار گرفتن آن را دارد.

موشک «قاسم» پس از قسمت پیشران، با یک بخش واسطه تطبیق‌دهنده قطر، به بخش سر جنگی متصل می‌شود. به‌نظر می‌رسد علت استفاده از این بخش تطبیق قطر، مشابه علت به‌کارگیری بخش مشابهی در موشک‌های بالستیک «قیام» و «قدر» و «سجیل» باشد یعنی استفاده از یک سر جنگی موجود و عدم طراحی یک سر جنگی جدید با قطر مشابه موشک جدید.

بیشتر بخوانید  تعویق 48ساعته جلسه شورای عالی نظارت بر اتاق بازرگانی- اخبار اقتصاد ایران - اخبار اقتصادی تسنیم

در واقع، در صورت موجود بودن یک سر جنگی با قابلیت‌های مطلوب عملیاتی، اساساً اقدام به طراحی جدید، سبب اتلاف منابع شده و در عوض استفاده از سر جنگی‌ای که قبلاً طراحی، آزمایش و تولید شده است سبب کاهش قابل توجه هزینه‌های تحقیق و توسعه می‌شود.

نوک دماغه این سر جنگی ــ که نوک‌تیز نیست و دارای زاویه انحنای زیاد است ــ همچون موشک‌های هایپرسونیک «ذوالفقار» و «دزفول» برای مقابله با گرمایش آیرودینامیکی با این زاویه ساخته شده و به‌علاوه از یک ماده فناشونده گرافیتی نیز در نوک آن استفاده شده است.

اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که قطر قسمت پایه سر جنگی موشک «قاسم» مشابه موشک «ذوالفقار» است و این امر گمانه استفاده از همان سر جنگی را روی موشک جدید تقویت می‌کند، در غیر این‌صورت، لزومی نداشت قطر پایه سر جنگی از قطر بدنه کوچک‌تر باشد.

همچنین احتمالاً همچون سر جنگی موشک «ذوالفقار» یک رانشگر داخل سر جنگی قرار گرفته که پس از جدا شدن از پیشران مرحله اول به‌کار می‌افتد. در تصاویر اصابت سر جنگی موشک «قاسم» به‌نظر می‌رسد که این رانشگر هنوز در حال کار است.

شاخصه‌های جدید طراحی

به‌خلاف تصور اولیه مبنی بر اینکه موشک «قاسم»، نمونه جدیدی از نسل فاتح است، اما افزایش قطر بدون افزایش قابل توجه طول که سبب تفاوت محسوس نسبت لاغری این موشک شده، اولین وجه تمایز آن با خانواده فاتح است، این در حالی است که در موشک «ذوالفقار» ــ که نمونه بزرگتری از موشک‌های فاتح است ــ همراه با افزایش طول، افزایش قطر نیز رخ داده و در نتیجه نسبت طول به قطر تقریباً مشابه موشک‌های فاتح باقی مانده است. دومین وجه تمایز طراحی موشک «قاسم» با نسل فاتح، اختلاف قطر پایه سر جنگی با بدنه اصلی موشک است که به آن پرداخته شد.

اما مهمترین وجه تمایز موشک «قاسم»، استفاده از یک طراحی جدید و تا حدود زیادی منحصر به فرد بین موشک‌های بالستیک و آن هم استفاده از ۸ بالک ثابت پایدارساز در انتهای بدنه است.

در موشک‌های خانواده فاتح، چهار بالک پایدارساز و چهار بالک مثلثی کوچکتر جلوی پایدارسازها، در حکم شناسنامه ظاهری این موشک‌ها هستند. اما در موشک جدید از بالک‌های مثلثی کوچک خبری نیست و تعداد بالک‌های پایدارساز نیز از ۴ به ۸ عدد افزایش یافته است.

این امر قطعاً برای تأمین نیروی کافی برای پایدارسازی بدون افزایش بیشتر مساحت بالک‌های پایدارساز صورت گرفته است، در واقع خود این بالک‌ها نیز دارای طراحی مشابه نمونه مورد استفاده از نسل فاتح هستند که باز هم سبب کاهش زمان و هزینه توسعه موشک شده، اما تعداد آن‌ها و همچنین زوایای چیده‌شدن آن‌ها به دور بدنه متفاوت از قبل شده است که یک تغییر در طراحی به‌شمار می‌رود.

استفاده از ۸ بالک پایدارساز در این رده از موشک‌ها تقریباً منحصر به فرد است. با توجه به کاهش طول موشک و کاهش فاصله بالک‌های انتهای بدنه با مرکز جرم، احتمالاً نیاز به سطح بیشتری برای پایدارسازی است، اما متخصصان سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع به‌جای افزایش مساحت بالک‌های چهارتایی ــ که هم مشکلات انبارداری، حمل‌ونقل و نصب موشک روی سکو را به‌دنبال دارد و هم نیازمند صرف هزینه و زمان برای طراحی و شبیه‌سازی مجدد است ــ اقدام به افزایش تعداد بالک‌ها کرده‌اند.

ویژگی‌های عملیاتی

موشک «قاسم» پس از موشک‌های «دزفول» با برد ۱۰۰۰ و «ذوالفقار» با برد ۷۰۰ کیلومتر، دوربردترین موشک بالستیک سوخت جامد تاکتیکی کشور است. (لازم به ذکر است که موشک دومرحله‌ای سجیل با برد ۲۰۰۰ کیلومتر در رده موشک‌های برد بلند و راهبردی قرار می‌گیرد.)

بیشتر بخوانید  روسیه برای فرانسه و ناتو یک تهدید جدی است - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان

در واقع صنعت دفاعی کشور مسیری را که با موشک‌های «فاتح‌ــ‌۱۱۰» با برد ۳۰۰ کیلومتر، «فاتح‌ــ‌۳۱۳» با برد ۵۰۰ کیلومتر و سپس «ذوالفقار» با برد ۷۰۰ کیلومتر طی کرده است، امروز و در کمتر از ۴ سال پس از موشک «ذوالفقار»، با یک افزایش ۱۰۰ درصدی در برد ادامه داده است.

موشک «قاسم» با برد ۱۴۰۰ کیلومتر را می‌توان اولین موشک بالستیک تاکتیکی و سوخت جامد ایرانی دانست که به‌راحتی توان رسیدن به سرزمین‌های اشغالی را دارد.

پیش از این، موشک «دزفول» با برد ۱۰۰۰ کیلومتر در صورت شلیک از برخی نقاط مرزی ــ که خود مشکلاتی در زمینه عملیاتی به‌دنبال داشت ــ می‌توانست برخی نقاط محدود در سرزمین‌های اشغالی را هدف قرار دهد، ولی امروز با موشک جدید «قاسم» به‌راحتی می‌توان از عمق بیشتری از خاک کشور، هر نقطه از سرزمین‌های اشغالی را که محل استقرار صهیونیست‌ها است با دقت کم‌نظیری هدف قرار داد.

شلیک از عمق مطمئن از داخل خاک کشور، امکان شناسایی موشک پیش از پرتاب را بسیار کاهش می‌دهد و همچنین فرصت کمتری به سامانه‌های دفاع موشکی دشمن برای واکنش احتمالی می‌دهد، اما در این مرحله نیز سر جنگی جداشونده موشک «قاسم» ــ که بازتاب راداری بسیار کمتری نسبت به بدنه دارد ــ و نیز سرعت بالای آن در ورود به جو، کار دفاع را برای سامانه‌های موشکی دشمن بسیار سخت می‌کند و ضریب موفقیت حمله موشکی را به‌میزان چشمگیری بالا می‌برد.

لازم به ذکر است که اگر گمانه‌زنی انجام‌شده در این گزارش در مورد یکسان بودن سر جنگی موشک جدید با موشک «ذوالفقار» صحیح باشد، پس سر جنگی مورد استفاده در موشک «قاسم»، آزمون واقعی عملیاتی را نیز دو بار و در حمله به مواضع داعش در سوریه به‌خوبی پس داده است.

دو نمونه آزمایشی از موشک شهید حاج قاسم که احتمالاً بر اساس اعداد ثبت‌شده روی بدنه به فروردین ۱۳۹۹ (تصویر بالا) و اردیبهشت ۱۳۹۹ (پایین) مربوط می‌شود

صرف‌نظر از امکان افزایش برد موشک «قاسم» به برد ۱۸۰۰ کیلومتر، این موشک با توجه به ابعاد و وزن بسیار کمتر نسبت به موشک «سجیل»، عملکرد تاکتیکی و لجستیکی بهتری نیز دارد که امر اختفای پیش از شلیک و سرعت بالاتر فرایند شلیک را به‌واسطه عدم‌نیاز به عمودسازی موشک و تثبیت آن در این حالت به ارمغان می‌آورد. قابلیت هدایت سر جنگی تا نقطه اصابت به‌واسطه بالک‌های کنترلی آیرودینامیکی نیز امری تثبیت‌شده در این موشک است.

همان‌طور که اشاره شد، موشک «قاسم» به‌واسطه سرعت بالای ورود به جو در مقایسه با موشک‌های با برد مشابه و نیز سرعت هایپرسونیک ۵ ماخ در لحظه اصابت، شانس سامانه‌های دفاع موشکی دشمن را برای رهگیری موفق و انهدام خود بسیار کاهش داده است.

در حالی این موشک به برد ۲ برابر موشک «ذوالفقار» دست یافته که طول آن نسب به «ذوالفقار» تنها ۷۰ سانتی‌متر بیشتر است و این امر سبب می‌شود از پرتابگر‌هایی با طول بیشتر بی‌نیاز و از نظر قابلیت اختفا و لجستیک و جابه‌جایی‌های راهکنشی (تاکتیکی) نیز موشک «قاسم» عملکرد مناسبی داشته باشد.

محاسبات مقدماتی نشان می‌دهد که ویژگی‌های سرعتی این موشک در محدوده خارج از جو، می‌تواند آن را به گزینه‌ای مطلوب برای ایفای نقش ضدماهواره تا ارتفاع مداری زیر ۶۰۰ کیلومتر نیز در آینده بدل کند که پرداختن به آن از حوصله این مطلب خارج است.